الگوهای صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم در سامانه مودیان

صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان بر اساس نوع فعالیت اقتصادی و ضوابط سازمان امور مالیاتی انجام می‌شود. به همین دلیل، برای هر نوع کسب‌وکار و معامله، الگوهای مشخصی در نظر گرفته شده است. انتخاب الگوی صحیح هنگام صدور صورتحساب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا استفاده از الگوی نامناسب می‌تواند منجر به خطای ارسال یا عدم پذیرش صورتحساب در سامانه شود.

در حال حاضر، صورتحساب‌های الکترونیکی به دو گروه نوع اول و نوع دوم تقسیم می‌شوند که هر کدام شامل الگوهای مختلفی هستند.

الگوهای صورتحساب الکترونیکی نوع اول

صورتحساب الکترونیکی نوع اول کامل‌ترین نوع صورتحساب در سامانه مودیان است و برای اغلب معاملات تجاری، خدماتی و تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

1. الگوی اول: فروش

رایج‌ترین الگوی صورتحساب الکترونیکی است که برای فروش انواع کالا و خدمات استفاده می‌شود. اکثر شرکت‌ها، فروشگاه‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات از این الگو برای صدور فاکتورهای روزانه خود استفاده می‌کنند.

2. الگوی دوم: فروش ارز

این الگو ویژه صرافی‌ها و اشخاص دارای مجوز خرید و فروش ارز است و برای ثبت معاملات ارزی در سامانه مودیان کاربرد دارد.

3. الگوی سوم: صورتحساب طلا، جواهر و پلاتین

برای فعالان حوزه طلا، جواهر و پلاتین طراحی شده است. این الگو اطلاعات اختصاصی این صنف مانند وزن، اجرت ساخت، سود و سایر مشخصات مورد نیاز را پشتیبانی می‌کند.

4. الگوی چهارم: قرارداد پیمانکاری

این الگو برای ثبت قراردادهای پیمانکاری، صورت‌وضعیت‌ها و پروژه‌های عمرانی، ساختمانی و خدماتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

5. الگوی پنجم: قبوض خدماتی

ویژه شرکت‌های خدمات‌رسان مانند آب، برق، گاز، مخابرات، اینترنت و سایر ارائه‌دهندگان خدمات عمومی است.

6. الگوی ششم: بلیط هواپیما

برای ثبت فروش بلیط پروازهای داخلی و خارجی توسط شرکت‌های هواپیمایی و آژانس‌های مسافرتی استفاده می‌شود.

7. الگوی هفتم: صادرات

مخصوص فروش کالا یا خدمات به خارج از کشور است و برای ثبت معاملات صادراتی مطابق مقررات سامانه مودیان کاربرد دارد.

8. الگوی هشتم: بارنامه

ویژه شرکت‌های حمل‌ونقل و باربری است و برای ثبت خدمات حمل کالا و صدور بارنامه الکترونیکی استفاده می‌شود.

9. الگوی نهم: فروش فرآورده‌های نفتی پالایش و پخش

این الگو برای عرضه‌کنندگان فرآورده‌های نفتی مانند بنزین، گازوئیل، نفت سفید و سایر فرآورده‌های تحت نظارت شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی طراحی شده است.

10. الگوی یازدهم: بورس اوراق بهادار مبتنی بر کالا

ویژه معاملات انجام‌شده در بورس کالا بوده و برای ثبت صورتحساب‌های مربوط به این معاملات استفاده می‌شود.

11. الگوی سیزدهم: فروش خدمات بیمه‌ای

برای شرکت‌های بیمه و نمایندگی‌های بیمه در زمان صدور صورتحساب فروش انواع بیمه‌نامه و خدمات بیمه‌ای کاربرد دارد.

12. الگوی چهاردهم: فروش زنجیره‌ای

این الگو برای ثبت معاملات مربوط به زنجیره تأمین و فروش زنجیره‌ای طراحی شده و امکان ثبت اطلاعات این نوع معاملات را فراهم می‌کند.

الگوهای صورتحساب الکترونیکی نوع دوم

صورتحساب الکترونیکی نوع دوم نسبت به نوع اول، الگوهای محدودتری دارد و تنها برای برخی فعالیت‌های خاص قابل استفاده است.

1. الگوی اول: فروش

برای ثبت فروش کالا و خدمات در قالب صورتحساب الکترونیکی نوع دوم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2. الگوی سوم: صورتحساب طلا، جواهر و پلاتین

ویژه فعالان حوزه طلا، جواهر و پلاتین است که از صورتحساب نوع دوم استفاده می‌کنند.

3. الگوی نهم: فروش فرآورده‌های نفتی پالایش و پخش

برای ثبت فروش فرآورده‌های نفتی در قالب صورتحساب الکترونیکی نوع دوم استفاده می‌شود.

4. الگوی سیزدهم: فروش خدمات بیمه‌ای

شرکت‌های بیمه و نمایندگی‌های بیمه برای ثبت صورتحساب نوع دوم خدمات بیمه‌ای از این الگو استفاده می‌کنند.

تفاوت الگوهای صورتحساب نوع اول و نوع دوم

اگرچه برخی الگوها مانند فروش، طلا و جواهر، فرآورده‌های نفتی و خدمات بیمه‌ای در هر دو نوع صورتحساب وجود دارند، اما ساختار اطلاعات، اقلام الزامی و نحوه تکمیل آن‌ها ممکن است متفاوت باشد.

به همین دلیل، هنگام صدور صورتحساب باید علاوه بر انتخاب الگوی صحیح، نوع صورتحساب الکترونیکی نیز مطابق مقررات سامانه مودیان انتخاب شود.

چگونه الگوی مناسب را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب الگوی مناسب، ابتدا باید نوع فعالیت اقتصادی خود را مشخص کنید. به عنوان مثال:

• فروش معمول کالا یا خدمات → الگوی اول (فروش)

• فعالیت صرافی → الگوی دوم (فروش ارز)

• طلافروشی → الگوی سوم

• شرکت پیمانکاری → الگوی چهارم

• شرکت خدماتی صادرکننده قبض → الگوی پنجم

• آژانس هواپیمایی → الگوی ششم

• صادرات کالا → الگوی هفتم

• شرکت حمل‌ونقل → الگوی هشتم

• جایگاه یا شرکت عرضه‌کننده فرآورده‌های نفتی → الگوی نهم

• معاملات بورس کالا → الگوی یازدهم

• شرکت بیمه → الگوی سیزدهم

• شرکت‌های دارای فروش زنجیره‌ای → الگوی چهاردهم

سوالات متداول

الگوی پیش‌فرض برای اکثر کسب‌وکارها کدام است؟

در بیشتر موارد، کسب‌وکارهایی که کالا یا خدمات عادی ارائه می‌کنند از الگوی اول (فروش) استفاده می‌کنند.

آیا همه الگوها در هر دو نوع صورتحساب وجود دارند؟

خیر. نوع اول دارای 12 الگو و نوع دوم تنها شامل 4 الگوی مشخص است.

آیا می‌توان پس از صدور صورتحساب، الگوی آن را تغییر داد؟

خیر. در صورت انتخاب اشتباه الگو، باید مطابق مقررات سامانه مودیان از صورتحساب‌های ارجاعی مانند اصلاحی یا ابطالی استفاده شود.